Stefan Gierowski

Wojciech Głogowski

   Ryszard Grzyb

   Zbigniew Makowski

   Jadwiga Maziarska

   Jarosław Modzelewski

   Łukasz Stokłosa

   Monika Szwed

   Janusz Tarabuła

   Danuta Urbanowicz

   Andrzej Wróblewski

   Jurry Zieliński

   Erwina Ziomkowska
   
   ...więcej

KOLEKCJA

kolekcja

Kolekcja dzieł sztuki Galerii Zderzak powstaje od 1986 roku, kiedy został nabyty pierwszy obraz - „Nie mówię, nie widzę, nie słyszę” Włodzimierza Pawlaka. Obecnie kolekcja Zderzaka liczy kilkaset dzieł sztuki i należy do najciekawszych prywatnych kolekcji w Polsce.

Kolekcja zawiera kilka zwartych, tematycznie spójnych zespołów prac. Należą do nich:

 

Oprócz wymienionych wyżej zwartych zespołów tematycznych Galeria posiada również w swoich zbiorach od jednej do kilkunastu prac różnych autorów, m.in.: Barbary Bańdy, Anny Marii Bauer, Cezarego Bodzianowskiego, Rafała Bujnowskiego, Michała Cały, Tomasza Ciecierskiego, Andrzeja Cisowskiego, Ignacego Czwartosa, Marty Deskur, Jana Dobkowskiego, Wojciecha Głogowskiego, Pawła Jarodzkiego, Piotra Jarosa, Juliana O. Jończyka, Jerzego Kałuckiego, Pawła Książka, Piotra Kurki, Konrada Kuzyszyna, Zbigniewa Libery, Piotra Lutyńskiego, Marcina Maciejowskiego, Jadwigi Maziarskiej, Jana Młodożeńca, Piotra Młodożeńca, Stanisława Młodożeńca, Jerzego Nowosielskiego, Mariana Oslislo, Anny Ostoyi, A. R. Pencka, Igora Przybylskiego, Roberta Rumasa, Łukasza Skąpskiego, Marka Sobczyka, Radosława Szlagi, Moniki Szwed, Janusza Tarabuły, Tomasza Tatarczyka, Małgorzaty Turewicz-Lafranchi, Szymona Urbańskiego, Wojciecha Wilczyka, Olgi Wolniak, Krzysztofa Zielińskiego, Jacka Ziemińskiego, Jakuba Juliana Ziółkowskiego, Ireneusza Zjeżdżałki, Kerstin Zollna.

 

Charakterystyka kolekcji

I. ZWARTE ZESPOŁY PRAC

Zwarte zespoły prac są owocem wieloletniej współpracy z wybranymi artystami oraz koncentracji na wybranych zagadnieniach, „wielkich tematach”. Oddają one najlepiej ducha Galerii i jej charakter. Odzwierciedlają nie tylko nasz osobisty smak, ale i dzieje naszych stosunków z artystami oraz nasze ambicje poznawcze. Galeria jest prowadzona przez historyków sztuki, krytyków, ludzi pióra, dlatego od początku dziełom i wystawom towarzyszą różnego rodzaju opracowania oraz refleksja historyczna.

 

grzybDzieła z kręgu nowej ekspresji lat 80

Największy zwarty zespół tematyczny w Kolekcji Zderzaka liczy przeszło 120 obiektów. Są to obrazy, obiekty, prace na papierach, fotografie następujących autorów: Doroty Brodowskiej, Andrzeja Cisowskiego, Ryszarda Grzyba, Pawła Jarodzkiego, Pawła Kowalewskiego, Zbigniewa Libery, Piotra Młodożeńca, Jarosława Modzelewskiego, Zdzisława Nitki, Włodzimierza Pawlaka, Marka Sobczyka, Tomasza Padzika, Szymona Urbańskiego, Ryszarda Woźniaka.

 W skład tego zespołu wchodzi wiele dzieł kluczowych dla ruchu nowej ekspresji lat 80., głównie malarzy warszawskiej GRUPPY. Należy do nich, pierwszy nabytek Galerii - znakomity obraz „zamalowany” Włodka Pawlaka pt. „Nie mówię, nie widzę, nie słyszę” (1986). A także wiele innych unikalnych dzieł, m.in.: „Umywajetsia, utirajetsia, odiewajetsia” i „Kazimierz Malewicz papieżem malarstwa” Jarosława Modzelewskiego (1985, 1984), „Człowiek dobry pochylający się nad człowiekiem złym” Marka Sobczyka (1985), „Beuys” Pawła Jarodzkiego (1989), „Ucieczka do Egiptu w stylu lat 20.” Zdzisława Nitki (1989), „Generał” Doroty Brodowskiej (1982), „Misty in Roots” Piotra Młodożeńca (1983) oraz odbitki słynnych szablonów ze stanu wojennego tegoż autora.

 Osobnym podzbiorem naszej kolekcji dzieł polskich nowych dzikich i jej wielką ozdobą są „papiery” Ryszarda Grzyba z połowy lat 80. (obrazy malowane temperami na kartonach). Znajdują się tu tak ważne i piękne prace, jak „Niedziela Palmowa” (1984), „Herbatnik wojenny” (1982), „Królik Tybetański” (1984), „Równowaga Yang i Ying” (1984), „Autoportret wg Pawła Kowalewskiego” (1985).

 Uzupełnieniem tego działu kolekcji Galerii są wydawnictwa unikatowe awangardy lat 80. oraz fotografie Tomasza Padzika, dokumentujące pierwsze wystawy malarzy GRUPPY w Galerii Zderzak.

 

wroblewski

Dzieła Andrzeja Wróblewskiego

Zespół prac Andrzeja Wróblewskiego, największego malarza polskiego XX wieku, zawiera obrazy olejne i prace na papierach – gwasze, rysunki, monotypie, drzeworyty. Należą do niego cenne obrazy artysty: „Dwie mężatki” (1949), jedno z najważniejszych dzieł powojennego malarstwa polskiego, wspaniała „Głowę modelki II” (1956) z ostatniego okresu twórczości artysty wraz ze szkicem ołówkowym do tego obrazu, „Chłopiec na żółtym tle” (1956), obraz ważny ideowo, o treściach autotematycznych. „Zatopione miasto” (1948), malowane temperą na tekturze, oryginalny, liryczny wariant motywu wykorzystanego w większych abstrakcyjnych kompozycjach.

 Prace na papierach to między innymi „Człowiek”, duży szkic do „Rozstrzelań”, w którym po raz pierwszy w twórczości artysty pojawia się figura skręcona wokół osi z dodatkową ręką na plecach. Gwasz „Człowiek-abstrakcja” to z kolei ikona postawy duchowej i programu artystycznego AW; użyliśmy tej pracy w winiecie naszej kolekcji. W zespole znajduje się ponadto wiele szkiców abstrakcyjnych i studiów figuratywnych głównie z lat 1948-1949 oraz kilka oryginalnych fotografii artysty – studiów pejzażowych Krakowa i Tatr.

 

 

tarabulaDzieła z kręgu malarstwa materii

Zbiór zawiera obrazy Jadwigi Maziarskiej, Danuty i Witolda Urbanowiczów, Janusza Tarabuły, Jerzego Wrońskiego, Juliana O. Jończyka, Mariana Warzechy, Rajmunda Ziemskiego. Do kluczowych dzieł nurtu malarstwa materii z przełomu lat 50. i 60. należą m.in.: obraz Jadwigi Maziarskiej „Różnorodne formacje” (1963), „Srebrny” i „Skóra” Witolda Urbanowicza (1959, 1960), „Ukrzyżowanie” Janusza Tarabuły (1960), „Brama” Danuty Urbanowicz (1957). Charaterystyczny dla malarzy z kręgu Grupy Nowohuckiej jest rys głębokiej powagi w podejściu do zagadnień materii i częsty religijny kontekst obrazów. Z kolekcji rodzinnej właścicielki Galerii pochodzi zbiór kilkunastu wczesnych materii Janusza Tarabuły.

 

modzelewski Dzieła Jarosława Modzelewskiego

Zbiór obejmuje obrazy ważne dla wszystkich okresów twórczości mistrza polskiego malarstwa współczesnego. Znajdują się w nim m.in.: „Winston Churchill i delfin” (1981), „Co widać” (1989), „Dobry rybak” (1992), „Pomiar ciśnienia i poziomu cholesterolu we krwi w Powsinie” (1993), „Gaszenie paschału” (2000), „Wisła. Płot” (2003) i wiele innych obrazów, które zapewnią mocne przeżycia miłośnikom malarstwa. Oprócz obrazów na płótnie, zbiór zawiera sporo wartościowych prac na papierach, m.in. duży akryl „Dwa berety” (1984), szkic akwarelowy do „Biegu czerwonych ludzi” (1983), poza tym wycinanki, akwarele, rysunki.

 

 

sztwiertnia Dzieła Grzegorza Sztwiertni

Galeria współpracuje ze Sztwiertnią od jego debiutu w 1991 roku i zawsze wysoko wartościowała jego malarstwo. W kolekcji Galerii znajdują się wczesne obrazy i rysunki artysty, oraz obrazy z lat 2000. 
Znakomitymi przykładami wczesnego stylu Sztwiertni są takie obrazy, jak „Chusta” (poliptyk w 4 częściach, 1995), „Wiedza Powszechna” (poliptyk w 12 częściach, 1993), „Widzenie Krzysztofa Kolumba” (pentaptyk, 1994). Delikatne w kolorach, na granicy abstrakcji, czysto i wiarygodnie malowane. Po roku 1994 Sztwiertnia podejmuje dialog z malarstwem Luca Tuymansa. Charaterystyczna dla artysty jest medyczna metaforyka i zainteresowanie archeologią wiedzy.

 

 

 

mak Dzieła Zbigniewa Makowskiego

 Zbiór obejmuje obrazy na płótnie (oleje, akryle, tempery żółtkowe), prace na papierach, ręcznie malowane książki autorskie, unikatowe książki autorskie (offset, 99 egz.), obiekty surrealistyczne oraz obszerną korespondencję arysty. Znajdziemy w nim wczesny, ciemny, liryczny obraz na desce „Robi się zmrok” (1961/1996) obok różowo-szaro-kremowego, „kosmicznego” zwoju na czerpanym papierze, dedykowanego Johannesowi Keplerowi (lata 80.), znajdziemy małą, ręcznie malowaną wasserwagę z nagą dziewczyną obok dużego, szmaragdowo-błękitnego gwaszu „Goethe nie lubi korzeni...” (lata 80.). 

 Korespondencja Zbigniewa Makowskiego jest zawsze kaligrafowana, często zdobiona rysunkami i kolażami. Niekiedy listy stanowią osobne, ilustrowane traktaty estetyczne, jak np. ten dotyczący „Szoferów” Andrzeja Wróblewskiego, albo traktaty z dziedziny psychologii form, której autor jest pasjonatem i znawcą.


 

gier Dzieła Stefana Gierowskiego

 W kolekcji znajduje się kilka obrazów i akwarel klasyka polskiej „nowoczesności”. Zwartą grupę sześciu prac tworzą czyste abstrakcje chromatyczne z lat 70. Znakomitym przykładem napięć kolorystycznych umiejętnie rozstrzyganych przez mistrza jest monumentalny, zielono-czerwony obraz z DCLXVI (1993), z typowymi dla estetyki Gierowskiego gradacjami tonalnymi, uzyskanymi przez rozbielenie koloru i efektowne „strefy przejścia”.

Dwa duże obrazy z cyklu „Kolor czarny i inne” z roku 2003 – DCCC i DCCXCVIII - są przykładem świadomego i twórczego nawiązania do estetyki lat 60. Obraz DCCXCIV (2003), z pasami czystych jak w mandali pigmentów i matową czernią, można uznać za deklaracją ideową malarstwa Gierowskiego.


 

nitkaGrafiki Zdzisława Nitki

 Zbiór liczy obecnie kilkanaście prac graficznych, w tym kilka wariantów. Najwcześniejsza pochodzi z 1984 roku. Nakłady są niskie, przeważnie nie przekraczają dziesięciu odbitek. Prawdziwym curiosum tego zespołu prac jest olbrzymich rozmiarów „Słoń”, wspomnienie wizyty w berlińskim ZOO. Praca nad tym wielobarwnym drzeworytem kosztowała artystę tyle trudu, że po zrobieniu pierwszej odbitki w napadzie zniechęcenia porąbał płytę na kawałki. Drzeworyt istnieje zatem tylko w jednym egzemplarzu!

Grafiki Zdzisława Nitki to głównie drzeworyty, zgodnie z tradycją ekspresjonizmu niemieckiego, której artysta jest wierny, poza tym linoryty i serigrafie. Niektóre grafiki posiadają domalowania ręczne. Cechuje je mistrzowska biegłość w opracowaniu typowych dla malarza motywów, efekty malarskie, liryka, skromność i szlachetność wyrazu.


fotoFotografie artystów z kręgu „fotorealistów”

 W zbiorze znajdują się fotografie Krzysztofa Zielińskiego, Wojciecha Wilczyka, Ireneusza Zjeżdżałki, Sławoja Dubiela, Andrzeja Ślusarczyka, Michała Cały. Najstarsze są piękne, metafizyczne fotografie Śląska Michała Cały, pochodzące z lat 70. Z lat 2000 pochodzą fotografie najmłodszego w tym gronie Krzysztofa Zielińskiego, który po studiach w praskiej szkole filmowej zachwycił polskich krytyków zupełnie nową estetyką i stał się mistrzem młodej polskiej fotografii.

 Na spójny charakter tego zbioru wpłynęło zainteresowanie Galerii „wielkimi tematami” przemian industrialnego krajobrazu i gwałtownych zmian niesionych przez proces transformacji ustrojowej, gospodarczej i społecznej lat dziewięćdziesiątych. Niektóre fotografie pochodzą z realizowanych przez autorów w ciągu wielu lat cykli tematycznych: Wilczyka „Czarno-biały Śląsk”, Cały „Śląsk”, Zielińskiego „Hometown”. Zainteresowanie nawarstwieniami czasu w kameralnej formie poetyckiej jest właściwe fotografiom przedwcześnie zmarłego Ireneusza Zjeżdżałki, które autor nazywał sedymentacjami, i pod takim tytułem zostały wydane w 2004 roku w formie albumu przez Galerię.


II. DZIEŁA INDYWIDUALNE

indy Galeria stara się pozyskiwać do kolekcji własnej najbardziej reprezentatywne obrazy artystów współpracujących. Stąd w jej zbiorach znajdują się wybitne dzieła Rafała Bujnowskiego („Tablica szkolna”, 1999), Tomasza Ciecierskiego, Ignacego Czwartosa („Portret św. Faustyny Kowalskiej”), Wojciecha Głogowskiego, Jerzego Kałuckiego („Peryskop”, 2006), Pawła Książka („Śpiący ministrant”, 1997), Marcina Maciejowskiego („Sport i pielęgnacja”, 1999), Jadwigi Maziarskiej, Jana Młodożeńca („Ulisses”, 1999) i wielu innych artystów.

 Wysoka jakość artystyczna prac, gromadzonych na bieżąco przez kilkadziesiat lat, jest tym, co wyróżnia Kolekcję Galerii spośród innych kolekcji prywatnych, a zbliża ją do kolekcji muzealnych, które zachowują ciągłość zakupów i intencji. Z kolei tym, co odróżnia naszą Kolekcję od kolekcji muzealnych, jest duża ilość nagromadzonych w wyniku działalności Galerii świadectw, dokumentów, obiektów ulotnych, oraz całkowity brak motywacji socjalnych i środowiskowych, którymi często kierują się instytucje publiczne. Podstawowym kryterium, którym kierujemy się przy pozyskiwaniu obiektów, jest kryterium smaku. Granice Kolekcji, z małymi wyjątkami, wyznacza zakres działalności Galerii Zderzak, silna osobowość tej instytucji i specyfika naszych upodobań.


III. ŻYCIE KOLEKCJI

Kolekcja Galerii Zderzak to przede wszystkim malarstwo. Pierwszy obraz pozyskano w 1986 i od tego czasu co roku przybywają następne obrazy. W obecnym roku do Kolekcji Galerii pozyskano z rynku wtórnego obraz Jarosława Modzelewskiego pt. „Co widać” (1989), przykład klasycznego stylu tego autora. W obrazie, który w ciągu 19 lat od chwili namalowania i wystawy w warszawskiej Galerii Dziekanka przebył długą wędrówkę przez kilka prywatnych kolekcji, można dziś dopatrywać się alegorii tego przełomowego okresu naszej historii. W lecie nabyliśmy do naszych zbiorów dwa bardzo dobre obrazy - „Klisza” (2004) i „Urania eksperymentuje” (2005) - Wojciecha Głogowskiego, wrocławskiego malarza średniego pokolenia, wciąż niedocenionego przez krytykę.

Najdroższym obrazem, który nabyliśmy do Kolekcji, jest „Chłopiec na żółtym tle” Andrzeja Wróblewskiego (ze stycznia 1956), który w 2006 roku zakupiliśmy na aukcji krakowskiej DESY. Ale w naszej Kolekcji znajdują się również dary zaprzyjaźnionych artystów. Nie zapominając o żadnym z nich, wymieńmy tylko dwa, szczególnie miłe sercu, bo otrzymane z okazji dwudziestolecia działalności Galerii: „Herbatnik wojenny” - cenny „papier” Ryszarda Grzyba, oraz „Walkę Jakuba z Aniołem” - wspaniały zwój Zbigniewa Makowskiego!

Kolekcja Zderzaka nie była dotąd pokazywana w całości. Kilkanaście prac wystawionych było w Arsenale Muzeum Czartoryskich na wystawie pt. „Śniadanie mistrzów” z okazji 20-lecia działalności Galerii w październiku 2005 roku. Kilkakrotnie organizowaliśmy pokazy wybranych prac poszczególnych autorów we dworze w Ryczowie. Ale dzieła z Kolekcji Zderzaka stale wędrują po świecie, biorąc udział w wystawach ich autorów. Tylko w tym roku pożyczali lub pożyczać będą: Muzeum Okręgowe w Radomiu obrazy Danuty i Witolda Urbanowiczów, Muzeum Śląskie w Katowicach prace Zdzisława Nitki, Musee d`Art Contemporain w Lyonie prace Andrzeja Wróblewskiego, Galeria Zachęta w Warszawie obraz Włodzimierza Pawlaka, Galeria Miejska w Opolu prace Zbigniewa Makowskiego, i tak dalej...

Kolekcja Zderzaka jest żywą kolekcją. Prace nad jej katalogowaniem prowadzone są na bieżąco i z biegiem lat galeria poświęca im coraz więcej troski. Skatalogowana została w 2006 roku część naszych zbiorów dzieł nowej ekspresji lat 80. (Archiwum Galerii, autor: Krzysztof Siatka), a całość indywidualnego dorobku malarskiego Modzelewskiego została opracowana naukowo i opublikowana w monografii „Jarosław Modzelewski. Obrazy 1977-2006”, wydanej przez Galerię Zderzak na jesieni 2006 (autor: Małgorzata Kurzac). Praca nad kolekcją to nie tylko archiwizowanie, ale również interpretacja dzieł sztuki. Z opublikowanych ostatnio tekstów, które twórczo interpretują m.in. dzieła należące do Kolekcji Zderzaka można wymienić tekst Patrycji Cembrzyńskiej „Historie samowite” poświęcony twórczości Moniki Szwed oraz tekst Jana Michalskiego „Podróż do wnętrza ziemi” o teologicznych treściach malarstwa Janusza Tarabuły.

Obok zamieszczamy linki do wybranych dzieł z naszej Kolekcji, które zostały opracowane. Prosimy o uszanowanie praw autorskich wydawcy.

 

IV. ZASADY WYPOŻYCZANIA DZIEŁ

Instytucje państwowe mogą wypożać dzieła z Kolekcji Galerii po zawarciu stosownej umowy wypożyczeniowej i po ubezpieczeniu prac. Wzór umowy wypożyczeniowej i ceny ubezpieczeniowe prac udostępnia biuro galerii. Odbiór prac po sporządzeniu protokołu stanu zachowania.