25.10.1985 – 25.10.2025

Wieczór pierwszy w piątek 28 listopada 2025 o godz. 18:00. 

Wstęp wolny.
R.S.V.P. Prosimy o potwierdzenie obecności telefonicznie (12 257 56 34) lub mailowo zderzak@zderzak.pl

Wizerunek św. Jana Ewangelisty, patrona naszej kolekcji, pochodzi z czasów odnowienia Królestwa Polskiego przez księcia kujawskiego Władysława Łokietka. Niezłomna osoba Króla-Łokcia to symbol przetrwania i odnowy. Zderzak wyrasta organicznie z historii ojczystej – bez tego żadna wykonana praca nie byłaby realna. Pionierska działalność Galerii i jej odkrycia artystyczne są cząstką procesu regeneracji polskiej kultury po komunizmie, na fali ruchu Solidarności. Z okazji 40-lecia Galerii owej zdolności regeneracyjnej poświęcimy dwa piątkowe wieczory: 28 listopada przywołamy kultowe wizerunki i kluczowe metafory Zderzaka, 19 grudnia osoby-legendy i wybitne dzieła sztuki, które należy wydobyć z niepamięci. 

1. Kultowe wizerunki: inicjał „A” (1325), „Człowiek-abstrakcja” (1948), „Z honorem” (1974), „Kazimierz Malewicz papieżem malarstwa” (1983)

W zbiorach Galerii przechowywane są troskliwie kultowe wizerunki, czyli dzieła o skondensowanej energii, wyznaczające przestrzeń wartości. Mit założycielski Galerii wciąż je aktualizuje i obdarza nowymi znaczeniami. Tym razem użyjemy ich jako lunety galilejskiej, przez którą można zajrzeć w głąb Uniwersum. W jej perspektywie to, co przeminęło, zapomniane lub zlekceważone, okaże się żywe i ekscytujące. System wartości Zderzaka przekazujemy następnym pokoleniom – młodzi artyści zawsze znajdą w nim oparcie i siły twórcze.

2. Kluczowe metafory: Wieża, Płaszcz, Pieczęć, Smok, Człowiek, Labirynt, …

Twórczą działalność Zderzaka cechuje bogata, kompleksowa metaforyka. Poczynając od metafory Galerii jako „wieży obserwacyjnej zmian w sztuce” (1985, Marta Tarabuła), aż do metafory Kolekcji jako „płaszcza złożonego z wierzchu i podszewki, które spajają niewidzialne nici” (2025, Jan Michalski), ta romantyczna aktywność poetycka, płynąca z wielkiej tradycji europejskiej, wykracza poza ramy obecnych konwencji. Korzystając z okazji, przyjrzymy się pochodzeniu kluczowych metafor, ich giętkości i użyteczności, sprawiając sobie filologiczną przyjemność równą konsumpcji tarty, kawy i likierów.

Zapraszamy!

Warto wiedzieć, że Zderzak to:
– jedyna instytucja artystyczna w Europie, która posiada własny mit założycielski|
– prywatna galeria wywodząca się z ruchu kultury niezależnej lat 80.
– pionier nowoczesnego rynku sztuki w Europie Wschodniej
– galeria, która ma w genach odkrycie artystyczne
– wydawca kultowych książek o Wróblewskim, Modzelewskim i Jurrym Zielińskim
– 512 wystaw i innych wydarzeń artystycznych
– 400 dziełpolskich mistrzów i europejskich mistrzów dawnych zebranych w historycznej kolekcji
– ponad 100 druków zwartych i przeszło 500 edycji ulotnych i cyfrowych
– filmoteka, archiwum dokumentów i witryna internetowa o dużej głębi informacyjnej
– miejsce, gdzie sztuka łączy się z poezją, filozofią i krytyką.

Foto: 
1. Skryptorium bolońskie, Św. Jan Ewangelista, inicjał „A” z antyfonarza, polichromia, złoto, pergamin, 11 x 10 cm, Bolonia, ca. 1325, Kolekcja Zderzaka
2. Jarosław Modzelewski, Kazimierz Malewicz papieżem malarstwa, gwasz, kredka, papier, 25.5 x 35.5 cm, Warszawa, 1983, Kolekcja Zderzaka.