Sztuka Quiringha van Brekelenkama

jako „miejsce pamięci” (lieu de mémoire)wspólnoty katolickiej w XVII-wiecznej Holandii

Wprowadzenie: Jan Michalski „Och, jakie ciemne obrazy… Metanarracje Van Brekelenkama”

w piątek 10 maja 2024 o godz. 17:00.

Wstęp wolny. R.S.V.P.Prosimy o potwierdzenie obecności telefonicznie (12 257 56 34) lub mailowo zderzak@zderzak.pl Przypominamy, że fotografowanie obiektów na wystawie wymaga uzyskania licencji.

Czy to, co widać na obrazie, jest tym, czym jest? Spotkaniem Rybaka i Prządnika? Przykładem malarstwa gatunkowego z kręgu fijnschilderów z Lejdy?

Badania podjęte przez Zderzak mówią: „tak i nie”. Piękny obraz Van Brekelenkama z kolekcji Rijksmuseum w Amsterdamie ma drugie dno: przedstawia tajną misję papieską w protestanckiej Holandii, Missio Hollandica. Przybysz z koszykiem i wędką to Jezuita albo Dominikanin – misjonarz katolicki w przebraniu. Patrzy na Prządnika z uwagą i troską, Prządnik patrzy na niego z wyczekiwaniem i nadzieją. Między nimi leżą dwa kawałki przeciętej liny okrętowej.

Sztuka Quiringha van Brekelenkama okazała się miejscem pamięci (lieu de mémoire) katolików w XVII-wiecznej Holandii – obywateli dyskryminowanych z powodów politycznych i religijnych, pozbawionych duszpasterzy, usiłujących odtwarzać w wyobraźni zniszczone i utracone kościoły, pielgrzymujących do ruin miejsc świętych. Artysta używał metajęzyka czytelnego wyłącznie dla swojej wspólnoty religijnej. Nasze studia nad jego malarstwem pozwoliły, po kilku wiekach, na rozszyfrowanie przesłania, otworzyły nowe pole interpretacji. Nazwaliśmy je „przestrzenią znaków dyskretnych” -przestrzenią Van Brekelenkama.

Opowiemy o tym, żegnając się z wystawą Mistrza z Lejdy, malarza ubogich ludzi pracy, tworzących Kościół Żywy. Ludzkie ciepło malarstwa Quiringha zostaje z nami. Cieszymy się, że dwa pierwsze spotkania z jego obrazami z Państwa aktywnym udziałem, w lipcu 2022 i kwietniu 2023 roku, przyniosły dobry plon.